Mục lục
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8

PHÚT NHÌN LẠI MÌNH
Spencer Johnson
www.dtv-ebook.com

Chương 1
Rời mái trường bước vào cuộc sống,một chàng trai,sau những khó
khăn,thử thách dần trưởng thành với những mục đích đã đạt được.Anh
làm việc không mệt mỏi và điều có ý nghĩa là anh đã tìm được niềm vui
trong công việc.Công việc thực sự có một sức hút với anh.Cũng nhờ thế,
anh đã đạt được không ít thành quả khiến cho những nguời xung quanh
rất thán phục
Nhưng đến một ngày, anh cảm thấy quá căng thẳng,bởi hầu như công
việc ở công ty anh cứ liên tục tiếp diễn,không có điểm dừng.Bất kì vấn
đề nào anh cũng muốn quan tâm đến bằng tất cả nhiệt huyết,song có
những điều xảy ra không theo ý muốn của anh.Những hiểu lầm dẫn đến
bất hoà với đồng nghiệp,những lần xung đột quan điểm với người yêukhiến tình cảm rạn nứt dẫn đến cuộc chia tay mới đây…đã khiến anh
thực sự mất phương hướng.Tình yêu đổ vỡ-anh mất đi nguồn động viên
lớn nhất của mình. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến anh,trong suy nghĩ
riêng cũng như trong công việc.
Chàng trai không thể lí giải được điều gì đang xảy đến với mình.Nhiều
đêm không ngủ,mọi nghĩ suy trăn trở trong anh chỉ xoay quanh câu
hỏi:”Tại sao?”.Tại sao có những sự việc anh chắc chắn nó sẽ diễn biến
như thế,nhưng cuối cùng không thể làm anh hài lòng?.Sự tự tin trong anh
không mất đi,nhưng anh không tìm ra đâu là hướng đi đúng.Anh cảm
thấy hình như mình còn thiếu một điều gì đó-một điều rất quan trọng.
Những khi ngồi lại một mình,trong anh lại xuất hiện những suy nghĩ
mâu thuẫn.Anh chợt thấy mình là một người xa lạ-một người mà chính
anh cũng không thích-nhưng cái tôi của anh đã ngăn cản không cho anh
nhìn rõ và thừa nhận điều đó.Những mâu thuẫn nội tại cùng với các sự
cố không thể khắc phục được trong cuộc sống đã khiến anh trở nên trầm

lặng hẳn.Tuy nhiên, trong thâm tâm,anh biết đó chỉ là một sự “tự vệ” tạm
thời,chứ không phải là bản chất thật luôn hướng ngoại,tích cực của mình.
Nhưng dần dần,anh nhận ra vấn đề đã trở nên nghiêm trọng hơn anh
tưởng:sự sáng tạo và năng động vốn có trong anh đã giảm đi rất
nhiều.Từ lúc nào không hay,anh đã mắc phải chứng trầm cảm-hậu quả
của những đêm dài không ngủ,trăn trở nghĩ suy.Anh không biết phải
khắc phục,tự điều chỉnh như thế nào hoặc phải bắt đầu lại từ đâu?.
“Mình đang thật sự cần điều gì đây?-Anh trăn trở-Liệu mình có đòi hỏi
quá nhiều không,khi vừa muốn được thành công,lại cũng vừa muốn tìm
kiếm sự bình yên và hạnh phúc trong tâm hồn?Không biết có ai đó cùng
lúc đạt được cả hai điều này không?Nếu có thì người đó quả thật may
mắn vì có được một cuộc sống trọn vẹn như vậy!”.
“Mình phải sớm thoát khỏi tình trạng này –Anh tự nhủ-Nếu kéo
dài,hậu quả sẽ khó lường trước.Phải có ai đó thật từng trải mới có cách lí
giải những mâu thuẫn trong cuộc sống-như những gì mình đang gặp-mới
có thể giúp được mình”.Anh bỗng thấy phấn chấn khi tiếp tục theo đuổi
dòng suy nghĩ: “Liệu có ai đó làm được như vậy không?Và làm sao biết
được người đó ở đâu?Mà nếu gặp được thì không biết họ có sẵn lòng
chia sẻ những bí quyết quý báu đó với một người lạ như mình không?”
Bất chợt anh nhớ đến một người mà trong một lần tình cờ đã giúp một
người bạn của anh giải quyết một tình huông khó xử khiến anh nhớ
mãi.Về sau,anh mới biết được ông là một bác sĩ,hình như là bác sĩ tâm
lí.Thỉnh thoảng,anh cũng có trò chuyện cùng ông.Sự hiểu biết,vốn sống
phong phú và phong thái trẻ trung của ông khiến anh thầm cảm
phục.Ngoài công việc chính, ông còn giảng dạy ở nhiều nơi và đôi khi
cũng dành thời gian tham gia các trận đá bóng với sinh viên của
mình.Anh từng nghe mọi người nói rất nhiều về ông. Ông trầm tĩnh,sâu
sắc,hiểu biết nhiều về cuộc sống và có óc hài hước. Đó thật sự là một
người đáng tin cậy.Thế nên, ông luôn luôn được mọi người quý
trọng.Dường như, ông đang nắm giữ trong tay mọi điều tuyệt vời nhất
của cuộc sống:có những mối quan hệ tốt đẹp,một gia đình hạnh phúc và
một công việc ý nghĩa.

Bất cứ ai đã từng tiếp xúc hoặc trò chuyện với ông đều cảm nhận được
tinh thần lạc quan và yêu đời của ông.Hình như ông có khả năng tạo ra
niềm vui cho những người xung quanh và cho chính mình.Chàng trai
cảm nhận một cách mạnh mẽ rằng ông có thể chính là chỗ dựa tinh thần
của anh lúc này.
Dù được biết về ông khá rõ nhưng anh lại chưa bao giờ trò chuyện
nhiều với ông.Trong những lần gặp gỡ,anh thường chỉ trao đổi xung
quanh các vấn đề thời sự và công việc,hiếm khi anh đề cập với ông về đề
tài cuộc sống.Tuy còn chút hoài nghi trong lòng,anh vẫn quyết định tìm
gặp vị bác sĩ đặc biệt nọ và bắt đầu cuộc khám phá của mình.
Chàng trai cảm nhận được ngay không khí ấm áp và thoải mái khi
bước vào nhà ông bác sĩ.Ngôi nhà giản dị nhưng được thiết kế rất thẩm
mĩ và mang một phong cách riêng.Chính giữa phòng khách là bộ ghế gỗ
xinh xắn,bên cạnh là một kệ sách được thiết kế độc đáo.Lướt mắt qua
gáy sách,anh nhận ra tên những tác phẩm văn học nổi tiếng cùng với các
cuốn sách về tâm lí,cuộc sống và một bộ từ điển.Những vật lưu niệm nhỏ
xinh được đặt xen kẽ giữa các ngăn kệ;có lẽ đó là những kỉ niệm từ
những chuyến đi dạy ở nước ngoài của ông.Bên cạnh bộ bàn ghế là một
không gian mở tràn ngập ánh sáng tự nhiên;một vài chậu cây cảnh dẫn ra
thảm cỏ xanh với vườn hoa xinh xắn.Gió mát từ ngoài thổi nhẹ vào
phòng khách thật dễ chịu.
Ông bác sĩ vui vẻ mời anh ngồi rồi tự tay pha hai tách cà phê nóng và
một bình trà.Chờ một lúc cho thật thoải mái,tự nhiên,chàng trai mới bắt
đầu bày tỏ mối quan tâm của mình.Anh ngập ngừng:
-Tuy đã được biết về chú khá nhiều nhưng thỉnh thoảng cháu mới có
dịp trò chuyện với chú.Cháu từng mong sẽ có một ngày được trò chuyện
với chú lâu hơn.Cháu tự hỏi không biết việc cháu đường đột tới đây có
làm phiền chú không vì cháu biết thời gian với chú là rất quý.
Người bác sĩ nhìn anh mỉm cười:

-Thật sự mới gặp cháu đôi lần nhưng chú cũng rất mến cháu.Hôm nay
là ngày nghỉ và chú cũng chưa có dự định gì,cháu đến chơi cũng đúng
lúc đấy.Cháu cứ ở đây trò chuyện với chú. Đừng ngại gì cả.Cháu có điều
gì cần tâm sự phải không?
Sau một lúc phân vân,chàng trai đi vào vấn đề:
-Cháu muốn hỏi điều này. Điều gì đã thật sự giúp chú đạt được nhiều
thành công đến thế,cả trong công việc và cuộc sống riêng?
Ông mỉm cười hỏi:
-Ý cháu muốn hỏi về thành công bề ngoài hay ở bên trong?
Chàng trai thành thực:
-Cháu cũng không rõ nữa….
-Thú vị đấy! Điều đó chứng tỏ cháu cũng khá nhạy cảm với những cái
mới.Rồi cháu sẽ còn ngạc nhiên khi biết rằng hầu hết những thành công
đều bắt nguồn từ bên trong bản thân mỗi người.Và chú cũng hi vọng
cháu sẽ hiểu,rằng thành công bên trong mới đúng là thành công thực sự
và quan trọng nhất.Cung không khó khăn gì lắm để đạt được điều đó,nếu
không muốn nói là rất dễ.Và khi đạt được rồi,cháu có thể tìm thấy niềm
vui ở mọi nơi,cuộc sống của cháu lúc ấy sẽ trở nên thú vị.
Lắng nghe và cảm nhận,chàng trai tin rằng mình đã gặp được đúng
người.Những gì ông nói chính là những điều anh đang trăn trở trong
lòng.Chàng trai bắt đầu bộc bạch những vấn đề đang gặp phải.
Người bác sĩ cười cảm thông:
-Trước đây,mỗi khi cảm thấy không hài lòng về bản thân là chú lại tự
làm cho mọi viêc xung quanh mình trở nên rối rắm.Chú tự đánh giá thấp
những điều mình đã làm được.Rồi tự nhiên chú trở nên khắt khe với
chính mình và dễ cáu gắt với những người xung quanh.

Thế đấy!Cuối cùng chú chẳng thể nào kiếm đâu ra thời gian dành cho
vợ con,bạn bè, đồng nghiệp và những người thân khác.Có thể cháu
không tin nhưng chú đã từng là người sống chết vì công việc đấy,theo
kiểu tham công tiếc việc ấy mà.
-Nhưng sau đó chú đã thay đổi hoàn toàn phải không?
-Đúng thế!Dần dần chú đã học được cách tự quan tâm đến bản thân
mình tốt hơn.Chú cũng hiểu ra được rất nhiều điều. Đầu tiên là về những
người tham công tiếc việc.Họ-cũng như chú-thường cho là mình đang
sống rất tốt.Nhưng thật ra học đang dần tự đánh mất mình bởi cách làm
việc như thế.Quá bận rộn,họ không còn tìm đâu ra thời gian và tâm trí để
nghĩ đến bản thân,nói chi đến người khác.
Rồi có một số người chỉ thích làm và làm.Vấn đề của học là lẫn lộn
giữa việc làm và kết quả.Không phải cứ làm nhiều là thu được kết qủa
tốt.Họ muốn dùng sự bận rộn để chứng minh cho người khác thấy là
mình đang thành công.Nhưng nếu nhìn cho thấu đáo thì sẽ thấy là đa
phần những gì họ làm lại không phải là cần thiết.
Những người này đã bỏ qua một điều gì rất quan trọg,rằng thật ra, để
kiểm soát được cuộc đời,trước hết,phải học cách kiểm soát bản thân.
Chàng trai hỏi lại:
-Ý của chú là càng kiểm soát tốt con người bên trong thì chúng ta càng
có cơ hội sống vui và tận hưởng những gì mình có?
Người bác sĩ tán thành:
-Đúng đấy! Điều đó không những giúp chấu đạt được nhiều thành
công hơn trong cuộc sống mà còn đem lại cho cháu sự thanh thản trong
tâm hồn.
Chàng trai không giấu vẻ nghi ngại:
-Nhưng có thật là chỉ đơn giản như thế không chú?

-Cháu nghi ngờ cũng đúng thôi.Nhưng bí quyết lại thực tế và đơn giản
như vậy đó.Thực hiện được điều này không những sẽ tốt cho bản thân
mình mà còn cho mọi người xung quanh.Chắc cháu chưa nghĩ đến điều
này:
Quan tâm đến công việc,cuộc sống nên đi cùng với việc biết quan tâm
đến bản thân mình. Đó cũng chính là cách cảm nhận cuộc sống tốt nhất.
-Hãy tạm quên đi thực trạng rối ren của cuộc sống,chúng ta sẽ quay lại
sau.Bây giờ chúng ta hãy tập trung tìm hiểu cái tôi nhé.
“Tôi” trả lời cho câu hỏi “Tôi là ai?”.Cháu là một tổng thể tất cả
những gì thuộc về con người của cháu.Mỗi người đều có cái tôi của riêng
mình.Nhưng cháu đừng xem cái tôi giống như là một kiểu nhận dạng dấu
vân tay hay đại loại thế.Nó có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều.Chính vì
thế,cái tôi rất cần sự quan tâm của chúng ta..
-Nhưng thật sự thì cháu vẫn chưa hiểu được tại sao cái tôi lại quan
trọng như vậy?
-Bởi vì chỉ khi nào biết cách quan tâm đúng mức đến bản thân và cảm
thấy hài lòng với chính mình thì khi đó chúng ta mới có thể cảm nhận
được những niềm vui đến từ bên ngoài.Rồi nhờ đó mà chúng ta vui
hơn,làm việc tốt hơn,lại có thể sẵn lòng giúp đỡ kẻ khác.Thật khó để trở
thành chỗ dựa cho người khác một khi chính mình không tìm thấy điểm
tựa cho bản thân.
Có một dạo cách đây vài năm,chú thấy cần phải bắt đầu học cách thay
đổi mình và thử nhìn cuộc sống theo một cách khác.Nhờ thế,chú ngày
càng hiểu rõ hơn con đường đưa ta đến gần với bình an va hạnh
phúc.Hãy thử quan sát một người sống thiếu niềm vui,ta thấy ngay vẻ uể
oải,trì trệ đến phát chán của họ.Có bao giờ cháu tự hỏi tại sao lại có
những người đáng chán như thế không?
-À,những người đó thì sống vậy thôi.Họ chẳng quan tâm nhiều đến cái
gì cả,gia đình,bạn bè….ngay cả bản thân họ cũng không nốt.Họ thấy tất

cả đều như nhau,một cách hờ hững.
-Hoàn toàn chính xac!-Vị bác sĩ gật gù-Đúng là họ thiếu quan tâm đến
cuộc sống.Như thế cháu cũng có thể đoán được cảm giác của mọi người
khi ở bên cạnh kiểu ngươi “vô cảm” đó,phải không?
Chàng trai mỉm cười ý nhị
-Thật không có gì tệ hơn!
-Vậy,bất cứ ai,khi không thể tự quan tâm bản thân mình,thì cũng
chẳng thể nào quan tâm đến người khác được.Sẽ ra sao nếu họ thay đổi
và biết quý trọng bản thân mình hơn?
Trong lúc chờ đợi câu trả lời của chàng trai, ông lại hỏi thêm:
-Theo cháu thì làm thế nào để nhận biết một người nào đó đã vượt qua
được cảm giác chán nản?
-Có lẽ là họ bắt đầu biết tự chăm sóc mình hơn,chẳng hạn chịu bỏ thời
gian đứng ngắm mình trước gương hoặc ăn mặc chỉnh tề hơn trước khi
ra ngoài.
-Rõ ràng là như thế!Những người có thái độ sống lạc quan,yêu đời bao
giờ cũng biết cách quan tâm đến bản thân tốt hơn những người khác.
Và chú đã bắt đầu như vậy-trở thành một người chăm sóc.Nếu
muốn,cháu cũng có thể bắt đầu từ đó.Cháu thử đặt mình vào vị trí một
người làm vườn giỏi phải chăm sóc cho một khu vườn. Điều gì sẽ xảy ra
nếu cháu biến khu viền đó thành những mảng hoa đủ màu sắc. Đâu đó là
sắc đỏ ngọt ngào của hồng nhung đang hé nụ,sắc vàng rực rỡ của khóm
cúc kiêu sa.Rồi xen kẽ là sắc trắng tinh khiết của đoá trà mi dịu dàng.Và
kia nữa,những tán cây bách tùng mạnh mẽ vươn cao đang mùa trổ lá…
Thật dễ đoán phải không,cháu sẽ rất hài lòng và người khác cũng
vậy.Mọi người sẽ tìm đến vườn hoa của cháu để có những giây phút hoà
mình với thiên nhiên, để thư giãn tâm hồn.

Hãy dùng trí tưởng tượng để hình dung ra những kết quả tuyệt vời do
công việc làm vườn mang lại.Cháu có thấy mùi hương từ vườn hoa đưa
lại không?
Chàng trai khẽ nhắm mắt.Anh cảm thấy dường như mùi hương cỏ hoa
đang từ từ len vào hồn anh,sau đó xâm chiếm cả tâm trí anh.Một lúc
sau,vị bác sĩ hỏi:
-Cháu cảm thấy thế nào khi trở thành người chăm sóc-một người làm
vườn say mê?
Suy nghĩ một hồi,chàng trai trả lời trong khi mắt vẫn còn khép:
-Cảm giác thật nhẹ nhàng.Cháu cảm thấy thoải mái lắm.
-Với chú,việc nghĩ đến khu vườn tưởng tượng thường giúp chú lấy lại
sự cân bằng trong tâm hồn.Chú chia khu vườn của mình thanh ba phần
đại diện cho ba thế giới khác nhau:Tôi,Người khác và Chúng ta.
-Có phải chú muốn nói….là chú đang quan tâm đến chính mình, đến
người khác và cuối cùng là quan tâm đến tất cả mọi người?
-Đúng thế!Tôi chính là bản thân chú.Còn Người khác là cái tôi của
cháu.Bất cứ ai trong chúng ta cũng đều có nhu cầu được công nhận như
nhau.Nghĩ đến người khác đồng nghĩa với việc chú đã nhìn ra cái tôi
trong cháu.
Nói xong, ông đưa tay xoay nhẹ quả địa cầu ở góc bàn:
-Còn chúng ta tượng trưng cho mối quan hệ giữa con người với nhau.
Đó là mối quan hệ giữa chú cháu mình với gia đình và cộng đồng.Ngoài
ra,nó cũng có thể là một mối quan hệ vô hình với những người không
quen biết-những người vô tình gặp ngoài đường,hay cả với những người
cách xa chúng ta nửa vòng trái đất.
Lúc này,chàng trai đã có thể cảm nhận được sự yên bình và tình yêu
cuộc sống từ vị bác sĩ.Anh càng muốn khám phá và hiểu nhiều hơn về

những điều ông nói
. -Chú có thể nói cho cháu nghe về phần thứ nhất không?Phần cái tôiQuan tâm đến bản thân ấy.
-Bây giờ cháu hãy đưa tâm trí mình trở lại khu vườn và bắt đầu cảm
nhận mọi thứ ở đây:những khóm hoa lung linh trong nắng,gió nhè nhẹ
lay động hàng cây,mùi hương ngọt ngào thoang thoảng…
Nghe lời ông,chàng trai bắt đầu nhắm mắt lại.Anh nghe thoảng đâu đó
mùi hương thật dễ chịu.Trước mắt anh hiện ra những khóm hoa rực rỡ
đang khoe sắc dưới ánh nắng mặt trời.Cả không gian ngập tràn hương
hoa thắm tươi,dịu ngọt.Thật tĩnh lặng và sinh động.Và dường như,anh đã
bắt đầu hiểu được thế nào là một người chăm sóc.
Người bác sĩ lại nói:
-Trong những lúc thư thái như thế này,thật khó mà mường tượng được
là trước kia,chú đã gặp biết bao khó khăn,phiền muộn.
-Vào lúc nào vậy chú?
-Hồi đó,chú không bao giờ nghĩ là cần phải biết quan tâm đến bản
thân.Ban đầu,chú cũng không hiểu là đang có chuyện gì xảy ra với mình
nữa.Chú đã đạt được một vài kết quả tốt trong công việc,còn cuộc sống
gia đình thì cũng êm ấm.Nhưng những điều đó không giúp chú cảm thấy
khá hơn.Sau này nhìn lại,chú mới thấy mình đã mắc sai lầm:quan tâm
quá nhiều đến công việc hơn là gia đình và bản thân.Chính vì thế mà
cuộc sống của chú mất cân bằng.Lúc đó,chú không nhận ra.Chỉ đến sau
này mới….
-Và rồi chú đã làm gì để thoát khỏi tình trạng đó? -Chú bắt đầu thử suy
nghĩ khác đi. Điều chú làm cũng khá đơn giản:bỏ hết mọi thứ qua một
bên và bắt đầu dành một phút nhìn lại mình,cho riêng mình.
-Một phút ư?Liệu có đủ không?

-Chàng trai không khỏi ngạc nhiên.
-Theo chú thế là đủ, đủ để cháu có thể tìm lại sự thanh thản.Nếu không
tin,cháu hãy thử nhìn đồng hồ mà xem….Nào,bắt đầu thử nhé!Cháu hãy
ngồi im và đừng để ý đến chiếc đồng hồ nữa.Cứ ngồi thế cho đến khi
cháu nghĩ rằng đúng một phút đã trôi qua.
Hai người ngồi trong im lặng.Một hồi sau,chàng trai nghĩ rằng có lẽ đã
hết một phút nên đưa mắt nhìn đồng hồ.Thật khó tin,chỉ mới có 38 giây
trôi qua.Hóa ra một phút là khoảng thời gian dài hơn anh nghĩ.
Ông mỉm cười và không hề bất ngờ trước sự ngạc nhiên của chàng
trai.
-Cháu ạ!Khi tĩnh lặng thì một phút cũng dài lắm.
-Nhưng sao lại chỉ là một phút?
-Anh vẫn chưa hết thắc mắc.
-Một phút tĩnh lặng dành riêng để quan tâm đến cái tôi đem lại cho
mình rất nhiều điều đấy cháu.Trong khoảng thời gian tưởng như rất ngắn
đó,chú thực sự trầm tĩnh và nhìn lại những gì mình đã làm,rồi sau đó,chú
có thể xác định được những gì mình cần làm tiếp theo.Quyết định đó
không chỉ tốt cho bản thân chú mà còn tốt cho người khác,rộng hơn là
cho những người xung quanh.Nghe thì có vẻ nhiều đấy nhưng cháu sẽ
làm được chỉ với một phút thôi.
-Chú có thể nói rõ và cụ thể hơn chú đã nghĩ gì trong một phút đó?
-À,trước khi chú giải thích,cháu hãy thử nghĩ về điều này xem:
Những ai biết dành một phút nhìn lại mình sẽ có cơ hội điều chỉnh và
giúp hiện tại của mình tốt hơn lên. Cơ hội ở đây là gì?
-Vị bác sĩ hỏi.Rồi không đợi chàng trả lời ông nói luôn-Nghĩa là chú
ngưng mọi suy nghĩ khác lại,tĩnh lặng và bắt đầu lắng nghe tiếng nói bên

trong mình.Rồi chú tự hỏi:Liệu mình có thể làm gì khác để giúp bản thân
mình tốt hơn lúc này không?Và thường thì chú luôn tìm câu trả lời,rồi
sau đó,chú cố gắng hết sức để làm theo.
-Thế còn Người khác thì sao ạ?-Chàng trai tò mò-Làm thế nào chỉ
trong một phút mà vẫn có thể nhận ra và quan tâm đến cái tôi của người
khác?
-Chú,cháu inhvà những người khác đều như nhau thôi,đều có cái tôi
của riêng mình.Chú luôn tôn trọng và đánh giá cao những người biết yêu
quý bản thân.Cũng như chú,cháu hãy thử dành một phút để tự hỏi câu
hỏi tương tự:Liệu cháu có thể làm gì khác để giúp mình cảm thấy tốt hơn
lúc này không?
Chỉ mình cháu mới có câu trả lời.Không ai giúp cháu được.Và chúng
ta,ai cũng có quyền và xứng đáng để một lúc nào đó đặt bản thân mình
lên trên những người khác.Và chỉ bằng cách quan tâm đến bản thân,ta
mới có thể học được cách quan tâm đến người khác.
-Nhưng làm sao có thể chia sẻ với tất cả mọi người?Phần chúng ta ấy?
Hình như yêu cầu đó là quá cao so với khả năng mỗi người?
-Để làm được điều đó,mỗi người chúng ta cần phải nỗ lực.Mọi người
phải tự đặt ra những câu hỏi:Có phải vì quá quan tâm đến bản thân mà
mình đã có những đòi hỏi quá đáng,vượt quá mức thân tình với những
người xung quanh?Hay là mỗi người cần phải biết quan tâm người khác
nhiều hơn?Có như vậy,mối quan hệ giữa con người với nhau mới có cơ
hội được cải thiện và trở nên tốt đẹp hơn.
-Cháu cảm thấy có vẻ như mọi chuyện quá đơn giản?
-Chàng trai hỏi,vẫn với giọng đầy hồ nghi.
-Vì trong một phút ngắn ngủi đó,cháu có cơ hội tự nhìn lại bản
thân,đánh giá thái độ của mình.Rồi tự khắc,sự nhạy cảm và trực giác sẽ
giúp cháu tìm ra những giải pháp thích hợp.

Việc bỏ ra một phút,vài lần trong một ngày,cũng giống như việc cháu
phải dừng lại trước ngã tư đường khi gặp đèn đỏ.Dừng lại khi đèn đỏ là
một việc cần thiết mà ai cũng phải tuân thủ nếu đến nơi an toàn.Cháu đã
bao giờ bị bệnh nặng phải vào bệnh viện chưa?À,cũng có ý nghĩa lắm
đấy.Nhiều người đã khuyên chúng ta nên có một đôi lần nằm trên giường
bệnh ở bệnh viện.Hơi mâu thuẫn phải không?Ai lại khuyên mình phải
vào bệnh viện.Nhưng thật sự có ích đấy.Cháu có cảm nhận được điều gì
khi ở trong hoàn cảnh như vậy không?
-Hồi mới tốt nghiệp,có một lần cháu bị ốm nặng,sốt cao phải vào bệnh
viện.Ở đấy thật tĩnh lặng,thời gian trôi qua rất chậm theo nhịp rơi của
những giọt nước từ chai truyền dịch.Không gian yên tĩnh đến mức cháu
có thể suy nghĩ về mọi việc và mong có những người bạn thân vào thăm
để được trò chuyện.Cảm giác của cháu lúc đó là mình đang được chăm
sóc.Có phải vậy không?
-Đúng một phần.Trong khoảng thời gian buộc phải nằm một chỗ yên
tĩnh đó,con người mới có dịp suy ngẫm về cuộc sống,về những việc
mình đã làm,về những mối quan hệ với người khác,về con đường mình
đang lựa chọn một cách sâu sắc hơn.Để từ đó có những cảm nhận
mới,những điều chỉnh thay đổi cần thiết.Có nhiều người xem đó chính là
điểm dừng cần thiết và hữu ích của cuộc sống,cũng cần thiết như vài
chục giây dừng khi gặp đèn đỏ tại một ngã tư vậy.
Chàng trai chợt hiểu:
-Vậy hóa ra việc dừng lại và xem xét sẽ giúp ta tránh khỏi tình trạng di
chuyển quá nhanh,căng thẳng để rồi “đâm sầm” vào các vấn đề và tự làm
mình tổn thương?
-đúng thế!khi biết dừng lại,chúng ta sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn:đi tiếp
con đường hoặc đổi hướng,hay làm bất cứ điều gì khác mà ta cảm thấy là
tốt nhất cho mình.
Cũng nhờ vậy mà chúng ta có thể nhận ra những việc mình làm đã gây
ảnh hưởng đến người khác thế nào.Làm như vậy là không những chúng

ta đang quan tâm chính mình mà còn quan tâm đến người khác nữa đây.
Phút nhìn lại mình,cho riêng mình đã trở thành nguyên tắc sống bình
dị và giá trị với những ai biết sống,biết trải nghiệm.Ban đầu,với vốn sống
của mình,chú rất tự tin và nghĩ rằng chẳng việc gì mình phải cần đến một
phút như vậy;chú sống một cuộc sống rất sôi động,bản lĩnh,nghĩ là
làm.Nhưng sau này,chú nhận ra:chỉ với một phút nhìn lại mình,chúng ta
sẽ nhận ra được điều gì là tốt nhất cho bản thân,sẽ biết cách tự điều chỉnh
mình.Nhờ thế,trong mọi tình huống,chú luôn tìm được câu trả lời-câu trả
lời xuất phát từ trái tim,từ lương tâm.
Người bác sĩ tiếp tục giải thích:
-Hãy quay lại thời điểm khi vừa mới nhận biết được tầm quan trọng
của sự tôn trọng chính mình.Qua một thời gian,khi đã học được cách
quan tâm đến bản thân,chúng ta sẽ bước sang một giai đoạn mới:biết
quan tâm đến người khác và chia sẻ với tất cả mọi người.Cháu sẽ hiểu ra
rằng phải có đủ ba yếu tố trên thì bản thân chúng ta mới tìm được sự cân
bằng trong tinh thần và nhờ vậy,sống hạnh phúc hơn.
-Có cách nào được như thế nhỉ?Ý cháu là…
-Sẽ dễ thôi khi chúng ta biết rõ mình cần phải làm gì.Dựa trên nguyên
tắc phút nhìn lại mình,chú tìm ra được rất nhiều điều mới.Chỉ có điều là
chú phải cố gắng làm sao để mình luôn nhớ và áp dụng nguyên tắc đó
thường xuyên hơn.
Khi làm điều gì đó cho bản thân,chú-và chú nghĩ người khác cũng thếcảm thấy mình đang được yêu thương,tôn trọng.
Dĩ nhiên,mỗi người có một cách yêu thương bản thân riêng,không ai
giống ai,miễn sao mình thấy thoải mái với cách của mình là được…Điều
này cũng thú vị lắm đây!Nhiều lúc,cháu muốn quan tâm mình theo cách
này những người khác lại không thích như vậy,có khi còn phủ nhận cách
của cháu.Và cũng không phải lúc nào cháu cũng quan tâm mình theo
cùng một cách.Hoàn cảnh sẽ khiến cháu tìm ra những cách thức khác

nhau để tự giúp mình.Riêng chú,chú thay đổi hàng tuần đấy,có điều,chú
luôn bắt đầu theo cùng một cách-bằng một câu hỏi: “mình phải làm gì
đây để tự giúp bản thân mình tốt hơn?”.
Rồi tùy tình huống,tùy cách suy nghĩ và hành động,chú sẽ tìm thấy câu
trả lời phù hợp.Từ đó,cách nhìn nhận vấn đề,cảm nhân cuộc sống,thái độ
ứng xử,kể cả suy nghĩ của chú cũng sẽ thay đổi theo.
Chàng trai hỏi,giọng không giấu được vẻ tò mò:
-Chú kể một vài việc cụ thể đi!
-Dạo đó,khi chú không thể tìm đâu ra thời gian cho riêng mình,chú
cảm thấy rất khó chịu.Chú dành một phút để tìm câu trả lời.Cuối
cùng,chú nghĩ,thà rằng mỗi ngày mình dậy sớm hơn một tiếng để có thời
gian làm những gì mình thích,còn hơn là cứ ôm mãi nỗi bực dọc trong
lòng.
Nói đến đây,ông ngưng lại một lúc và mỉm cười:
-Nhưng mà…chú không thể nào thực hiện được.Buổi sáng đầu
tiên,chú không thể nhấc mình ra khỏi giường sớm hơn vì cứ mệt
mỏi.Trong cơn buồn ngủ,chú tự hỏi: “Chẳng lẽ mình chịu thua sao?”.
Thế rồi chú cũng dậy sớm được,nhưng chỉ hơn 15 phút so với bình
thường.Đó là tuần đầu tiên.Tuần thứ hai,chú lại dậy sớm hơn tuần đầu 15
phút.Cứ thế cho đến hết tuần thứ tư thì chú đã thực hiện được điều mình
muốn:dậy sớm hơn lúc trước một tiếng đồng hồ-và chú coi đó như là
phần thưởng cho sự cố gắng của mình.
Anh hỏi:
-Trong một tiếng đồng hồ đó chú làm gì vậy?Cháu có cảm giác một
tiếng là rất lâu
. -Có lẽ cháu hiểu hơi sai vấn đề.Thời gian bao nhiêu không quan
trọng,chủ yếu là nhờ đó mà chú thấy mình đang được quan tâm đúng

mức.
Ông nhấn mạnh:
-Thực ra,vấn đề không phải cháu đã làm gì,mà chính là ở những thay
đổi cháu tạo được.Chỉ bằng những việc nhỏ thôi,chúng ta vẫn có thể
xoay chuyển được tình thế.Cách của chú là đặt câu hỏi.Nếu đang trong
một tình thế gấp gáp,mơ hồ hay bế tắc,câu hỏi chú tự đặt ra cho mình sẽ
là: “Sự việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến một vài năm tới?”.
Đến đây thì chàng trai gật đầu tỏ vẻ đã hiểu:
-Vâng,cháu nghĩ là chú sẽ cảm thấy bình tĩnh hơn,vì tự câu hỏi đó đã
giúp hé mở phần nào hướng giải quyết vấn đề.Cũng có thể nhờ đó mà
chú nhận ra được có vài việc không đáng phải suy nghĩ hay bận tâm
nhiều.Những kiểu công việc như vậy thường hày được chúng ta khoác
cho vẻ ngoài cấp bách và quan trọng,nhưng thực ra thì không phải thế.
Ông bác sĩ thừa nhận:
-Cháu đúng đấy!Và thường thì sau khi tự hỏi mình câu đó,chú lại quay
sang cười vào những lo lắng ngớ ngẩn của mình.Vừa tránh đưa ra những
quyết định tệ hại,vừa được thoải mái tinh thần.À,nói đến chuyện cười…
Có lần,chú vô tình nghe được một đoạn hài kịch trên đài phát thanh.Phải
nói là nó hóm hỉnh và buồn cười thật.Chú cười đến gập cả người và thế
là,tự nhiên mọi lo lắng biến đi đâu hết.Sau lần đó,chú quyết định tìm
mua vài cái đĩa hài,một tập truyện cười để sẵn trong xe.Không gì thú vị
bằng vừa lái xe,vừa được cười.
Còn cháu,chú nhớ hồi trước,mỗi lần gặp,chú đều thấy cháu có vẻ lặng
lẽ,trầm tư.Nhưng giờ thì hình như cháu vui vẻ hơn thì phải?
Đúng ạ!Cháu may mắn gặp được một người bạn khá là vui tính.Trong
những sự việc nhỏ hằng ngày,trong nhận xét,bình luận,anh ấy đều có thể
tìm thấy sự khôi hài.Bọn cháu cùng làm một công việc như nhau,cùng
chịu một áp lực nhưng chẳng khi nào cháu thấy anh ấy cuống lên như

cháu cả.Cách sống của anh ấy đã gián tiếp dạy cho cháu một bài học về
giá trị của nụ cười.
Có lần,khi cháu đang rất chán nản,anh bạn đó đã đến và tìm cách an ủi
cháu.Nhưng cháu nói là muốn tự mình giải quyết lấy vấn đề,xin đừng ai
xen vào chuyện của cháu.Anh ấy liền bảo: “Cũng không sao cả.Mà
này,chỗ nhà cậu có cái…nhà kho nào không đấy?”.Cháu nói là có,thế là
anh ấy la lên: “hay quá!Vậy là cậu có được một nơi lí tưởng rồi đấy!”.
“Để làm gì chứ?”,cháu hỏi
Chú có tưởng tượng được là anh ấy trả lời thế nào không? “À,để cậu
tự giải quyết.Chui vào đấy,ăn mặc thật chỉnh tề vào,khóa trái cửa lại rồi
kiếm một góc nào đó mà ngồi cho đàng hoàng.Rồi tự mà giải
quyết!”.Cháu rất buồn cười với lời trêu chọc đó.Nhưng mà có lúc mệt
quá cháu đã chui vào góc nhà kho đó thật đấy.
Ông bác sĩ bật cười:
-Chà,xem ra thì chú còn khá hơn cháu đấy!Chú còn có thể nhờ đến
mấy cái băng hài chứ không như cháu,phải dùng đến một xó trong nhà
kho. Chàng trai thừa nhận:
-Nói cho cùng,học được cách cười với bản thân cũng là một cách hữu
hiệu để giúp mình thư giãn.
-Tốt hơn nữa là có thể tự cười vào mình,trong mọi lúc,vào tất cả
những sai lầm,những dại dột,nói chung là vào những gì thuộc về con
người mình,giống như thừa nhận con người thật của mình.Cũng khó
đấy.Đôi lúc chú vẫn phải dùng đến vài “mẹo vặt” nữa đấy.
-Sao cơ?
-À,khi nào chú thấy mình quá nghiêm túc,chú tưởng tượng đâu đó trên
cao đang có một vị thần nhìn xuống và biết tỏng mọi suy nghĩ trong
chú.Vì các vị thần vẫn thường phải coi sóc người trần mà.Rồi chú thấy
ông ta cười phá lên và nói với một vị thần khác: “Này cậu!Đừng đọc báo

nữa,có vụ này hay lắm!Lại đây mà xem truyền hình trực tiếp!Hãy nhìn
một tên luôn ra vẻ ông cụ non đang làm cái gì dưới kia kìa.Trông hắn ta
tỏ vẻ nghiêm nghị đến tếu quá đi mất!Hắn ta ở dưới trần mà còn nghiêm
túc hơn cả thần thánh chúng mình tu luyện hàng trăm năm trên này
nữa.Thật là uổng phí cho đời hắn.Quá uổng phí!Phải chi mình được ở
dưới trần như hắn ta thì….”
Chàng trai không nhịn được cười.Trong đầu anh hiện ra cảnh ông bác
sĩ đang lúng ta lúng túng đối phó với những tràng cười chế giễu của hai
vị thần hóm hỉnh. “Mình sẽ nhớ câu chuyện vui này”,anh tự nhủ.
-Khi cười được hoặc khi cảm thấy mình đã làm được gì đó cho bản
thân,chú rất thoải mái-vị bác sĩ lại tiếp tục-Để chú nói thêm cho cháu
nghe vài cách thư giãn của chú.
Thỉnh thoảng,chú bỏ qua bữa ăn trưa để dành thời gian đi dạo,nhìn
ngắm phố phường và mua sắm.Chú rất thích sắm những thứ lặt vặt cho
mình,móc khóa,bật lửa mình thích chẳng hạn.Điều đó tạo cho chú cảm
giác là mình đang được chăm sóc.
Có những đêm,sau khi rời văn phòng,chú lại một mình chạy xe dọc đại
lộ,nhìn ngắm vẻ thoáng đãng của không gian về đêm.Đôi khi,chú ghé
vào một quán café,quán ăn với khung cảnh rộng rãi,tĩnh lặng để tìm cảm
giác trở về với mình.
Chú cũng thường tự lên kế hoạch sẽ làm gì đó cho mình vào những
buổi chiều.Có lần,chú tự hứa sẽ đi thăm viện bảo tàng,dự một buổi hòa
nhạc mà mình thích rồi mới quay trở lại làm việc.Chỉ cần như thế là chú
có thể làm việc tốt hơn.Dần dần,chú thấy việc khám phá không gian
thành phố nơi mình sống rất thú vị.Chú luôn muốn tìm hiểu những nơi
mình chưa đến bao giờ.Việc này giúp chú hiểu được mình hơn,vì khi đặt
chân đến một nơi nào đó mới mẻ chú lại tự hỏi:Điều gì ở nơi này làm
mình ấn tượng nhất?Còn nơi nào như thế nữa không?
Thế đấy,thành phố vẫn còn rất nhiều nơi mà chú chưa biết đến,nhiều
ngôi trường,cửa hàng mà chú chưa một lần ghé vào…Và chú tự hứa là sẽ

dần tìm hiểu.À,mà ghé thăm một trường tiểu học giờ ra chơi cũng thú vị
lắm nhé.Lúc nhìn ngắm những em bé đang say sưa vui đùa,chú nhớ lại
thuở nhỏ,mình cũng hồn nhiên như vậy.Ngờ đâu khi trưởng thành,mình
lại phải trải qua nhiều sóng gió.Năm tháng qua đi đã cho và để lại cho
mình cái gì nhỉ?
Nhưng dù sao đi nữa thì những điều này cũng chỉ là một phần nhỏ của
bí quyết phút nhìn lại mình.Phần quan trọng hơn,đó là:
Hãy cư xử với bản thân theo cách mà bạn thực sự mong muốn cách mà
bạn muốn người khác đối xử với bạn.
Sau một lúc suy nghĩ về những điều vừa mới nghe được từ vị bác
sĩ,chàng trai lên tiếng:
-Những điều chú nói cháu thấy rất hay,nhưng giả sử hiện tại,cháu
chẳng thể tĩnh tâm hay thanh thản được thì có thể nào làm những việc
như chú?
-Thì cháu hãy cố gắng giải quyết cho xong cái điều đang làm cháu bận
tâm nhất ấy.
-Về công việc hay những mối quan hệ bình thường thì cũng không khó
lắm.Nhưng còn những khía cạnh sâu sắc thuộc về tình cảm thì dù đã cố
gắng hết sức,cháu vẫn không thể tài nào giải quyết được-Chàng trai
mạnh dạn bộc bạch-Chú đừng cười cháu nhé,như việc chia tay với người
yêu cháu chẳng hạn.Lỗi tại ai,cháu không muốn nghĩ tới,nhưng đôi
khi,kí ức,kỉ niệm đẹp trong quá khứ lại trở thành một vết thương lớn ở
hiện tại,làm ảnh hưởng rất nhiều đến cháu.Vì những gì đã qua và những
gì đang diễn ra đối nghịch nhau hoàn toàn.
-Cháu hiểu ồi,chuyện nghiêm trọng đấy!Đây là một vấn đề tinh tế của
tâm hồn.Và cháu băn khoăn là không biết có nên giữ những kí ức,kỉ
niệm đẹp đó không chứ gì?
...